Schoonwerk beton

Schoonwerk beton is vaak een punt van discussie. We willen graag dat het beton mooi, egaal, vlak en strak gevormd is. Maar hoe regel je dit nu en wat is reëel?

Volgens de betonnorm NEN 6722 kunnen we kiezen uit 3 oppervlaktebeoordelingsklassen.

  • Klasse A; standaard klasse waarbij in tabel 8 van de NEN enige toleranties en eisen zijn weergeven.
  • Klasse B; bijzondere esthetische eisen. Deze klasse is in deze norm niet gespecificeerd en zal door de opdrachtgever moeten worden vastgelegd in een projectspecificatie.
  • Klasse C; geen esthetische eisen.

Uit het bovenstaande is duidelijk af te leiden dat klasse B schoonwerk beton is en klasse C niet. De vraag is nu of klasse A dat ook is. Klasse B is lastig om te benoemen omdat dit niet is gedefinieerd in de norm. Klasse A is daarom door velen (bij gebrek aan beter) ‘omarmd’ als een schoonwerk klasse. Toch vind ik dit onterecht. In de onderstaande tabel (zoals opgenomen in de norm) is te lezen dat er bijvoorbeeld geen bijzondere eisen worden gesteld aan de kleur terwijl dat nu juist ÉÉN VAN DE punten van discussie is bij schoonwerk beton.

Klasse A voldoet
Klasse A zal in veel gevallen voldoen. Denkt u bijvoorbeeld aan klein prefab zoals betonnen afdekkers, waterslagen, lateien e.d. Dit zou men ook kunnen aanhouden bij bijvoorbeeld prefab betonnen balkons en galerijen. Een zinvolle aanvulling bij het benoemen van de esthetische eisen zou bijvoorbeeld kunnen zijn een omschrijving omtrent bemonstering/keuring.

Bijvoorbeeld

Voor de volgende zichtwerk prefab onderdelen [onderdelen benoemen], zal de aannemer min. 5 proeftegels in aangegeven kleur [kleur opnemen in omschrijving] aanbieden van ca. 250×250 mm. Deze 5 proeftegels zullen op basis van visuele waarneming beoordeeld worden. Van de 5 proeftegels zullen 3 tegels uitgekozen worden waarvan 1 de (bij benadering) juiste kleur/tint bevat en 2 met de uiterst toegestane grenswaarde (donkerder en lichter). De betononderdelen zullen aan de hand van deze tegels gecontroleerd worden of zij binnen de juiste (grijstint)marges vallen. De uitgekozen proeftegels dienen tot het eind van het werk (beschermd) op de bouwplaats bewaard te worden.

CUR Aanbeveling 100
Een andere methode voor het benoemen van schoon werk is het toepassen van CUR Aanbeveling 100 (Schoon werk). In deze CUR is klasse B (welke in NEN 6722 niet nader is ingevuld) grotendeels vastgelegd. Waarbij klasse B is onderverdeeld in B1 en B2. Klasse B2 is eigenlijk alleen bruikbaar bij geprefabriceerd beton. Voor het toepassen van deze CUR dient men zich te realiseren dat dit meer inhoud dan het benoemen van de klasse in het bestekboek. Zo zal men tevens een projectspecificatie moeten opnemen waarin voorschriften en eisen worden vastgesteld. Het toepassen van deze CUR is niet raadzaam indien men hier niet van tevoren over heeft nagedacht.

Tenslotte dient men zich te realiseren dat het gebruik van schoonwerk beton al in de vroege stadia van het ontwerp meegenomen moet worden. Zo kunnen (met name) toleranties conform de CUR Aanbeveling 100 alleen gerealiseerd worden als de detailleringen hierop zijn afgestemd.

De overeenkomsten bij bouw van woningen met garantie- en waarborgregelingen

Koopwoningen worden meestal verkocht met een zogenaamde garantie- en waarborgregeling. Twee veel gebruikte overeenkomsten voor de bouw van deze woningen zijn de koop-/aannemingsovereenkomst en de zogenaamde gesplitste koop-/aannemingsovereenkomst.

Koop-/aannemingsovereenkomst

De ontwikkelaar verzorgt het ontwerp en sluit daarvoor overeenkomsten met de ontwerpende partijen. Meestal is de DNR 2005 (2011) de basis voor de overeenkomsten tussen de ontwerpende partijen en de ontwikkelaar. De ontwikkelaar zal een koop-/aannemingsovereenkomst met de koper sluiten voor de verkoop van de grond en de bouw van de woning. De ontwikkelaar zal een aannemingsovereenkomst met de aannemer sluiten voor de bouw van de woningen. De ontwikkelaar is in deze laatst genoemde overeenkomst de opdrachtgever en hanteert hiervoor in het algemeen de UAV als voorwaarden. Dit is een duidelijke structuur en de gebruikte voorwaarden zijn bestaand en bekend bij de partijen. Voor de opdrachtgever is het zaak om alle verplichtingen die hij vanuit de koop-aannemingsovereenkomst naar de koper toe heeft ook door te leggen naar de aannemer. Hiervoor kan het bestekboek gebruikt worden.

Schema koop-/aannemingsovereenkomst
Schema met koop-/aannemingsovereenkomst

Gesplitste koop-/aannemingsovereenkomst

Ook hier verzorgt de ontwikkelaar het ontwerp en sluit daarvoor overeenkomsten met de ontwerpende partijen. De DNR 2005 vormt ook hier over het algemeen de basis voor de overeenkomsten tussen de ontwerpende partijen en de ontwikkelaar. De ontwikkelaar zal een koopovereenkomst met de koper sluiten voor de verkoop van de grond. De aannemer zal een aannemingsovereenkomst sluiten met de koper voor de bouw van het huis. In de laatste 2 genoemde overeenkomsten zullen de garantie- en waarborgregelingen van toepassing zijn. De koop- en de aannemingsovereenkomst worden dus door verschillende partijen met de koper afgesloten maar zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er is nu nog een overeenkomst nodig tussen ontwikkelaar en aannemer. Dit is echter geen aannemingsovereenkomst omdat de ontwikkelaar niet de opdrachtgever is van de aannemer. De opdrachtgever is in dit geval de koper. De overeenkomst tussen ontwikkelaar en aannemer kan dus niet op basis van de UAV aangezien dit voorwaarden voor een aannemingsovereenkomst zijn. In het onderstaande schema heet deze overeenkomst samenwerkingsovereenkomst. maar het kan elke andere naam dragen zolang het maar niet aannemingsovereenkomst is.

Schema geplitste koop-/aannemingsovereenkomst
Schema met gesplitste koop-/aannemingsovereenkomst

Het blijkt voor velen  een lastige hobbel om te nemen want de UAV vormt in veel gevallen nog steeds de basis voor de overeenkomst die in het bovenstaande schema samenwerkingsovereenkomst heet en dat kan echt niet. Daarnaast moet er over het algemeen ook een overeenkomst gesloten worden voor onverkochte eenheden (indien van toepassing). Dit is wel een aannemingsovereenkomst en zou op basis van de UAV kunnen worden gesloten. Het ligt echter voor de hand om een overeenkomst te sluiten die beter aansluit op de koop- en aannemingsovereenkomst die met een koper worden gesloten.